top of page

Engatinge sum ka peipun ang?

  • Writer: Lalremzuala Renthlei
    Lalremzuala Renthlei
  • 1 day ago
  • 4 min read

A chunga zawhna kan chhan hma hian, mi hian a sum peipung lo ta sela, engnge thleng ang tih hi i zir chiang phawt teh ang. Tehkhinna atan, thla tin ₹50,000 hlawh emaw, sum lak luhna emaw nei ta la, i hlawh atanga ₹30,000 chu i nitin mamawhah i hmang thin a; hei hian in luah man, ei leh in, veivahna, bazar-na, natna inenkawlna, etc. a huam tel ang. I sum la bang zat chu ₹20,000 a lo ni ang a, hei hi i ‘balance’ emaw, i ‘Monthly Surplus’ emaw chu a lo ni ang.



Chhût awlsam zawk nan, chhiah (tax) in thil a nghawng dan lo dah tha ta ila; tichuan, hetiang hian thil thleng leh ta sela:

  • I hnathawhna te chuan kum tin 10% in i hlawh pun thin ta sela.

  • Kum tina i nitin mamawh hlutna san dan chu 8% ni bawk sela.

  • Tunah kum 30 i ni mek a, kum 50-ah retire i tum bawk a; kum 20 hnathawhna hun i la nei tihna ni bawk sela.

  • I retire hnuah hnathawh i tum tawh lo bawk a.

  • Pawisa i hman ral zat chu ngai reng bawk sela.

  • A chunga kan sawi ang khan ₹20,000 i hmang bang ziah dawn a ni.


Hei hi kum 20 chhunga i pawisa lak luh, hman dan leh khawl dan tur a ni:

Kum

Lak luh zat

(₹)

Hman chhuah zat

(₹)

Sum chuang/Khawl zat

(₹)

1

6,00,000

3,60,000

2,40,000

2

6,60,000

3,88,800

2,71,200

3

7,26,000

4,19,904

3,06,096

4

7,98,600

4,53,496

3,45,104

5

8,78,460

4,89,776

3,88,684

6

9,66,306

5,28,958

4,37,348

7

10,62,937

5,71,275

4,91,662

8

11,69,230

6,16,977

5,52,254

9

12,86,153

6,66,335

6,19,818

10

14,14,769

7,19,642

6,95,127

11

15,56,245

7,77,213

7,79,032

12

17,11,870

8,39,390

8,72,480

13

18,83,057

9,06,541

9,76,516

14

20,71,363

9,79,065

10,92,298

15

22,78,499

10,57,390

12,21,109

16

25,06,349

11,41,981

13,64,368

17

27,56,984

12,33,339

15,23,644

18

30,32,682

13,32,006

17,00,676

19

33,35,950

14,38,567

18,97,383

20

36,69,545

15,53,652

21,15,893

Total (Sum khawl)

₹1,78,90,693

Kum 20 chhunga i sum khawl zawng zawng belh khawm chu ₹1,78,90,693 (₹1.78 crore) a lo ni tawh ang.


Heng number-te hi chhuiin zir chiang ta la, thil hlauhawm tak a ni tih i hrethiam ang. Thil rawn lang chiang chu:

  1. Kum 20 chhungin ₹1.78 crore i khawl.

  2. Kum 20 chhung hian i hman ral (expense) zat a san belh loh avangin, i lifestyle a inthlak lo anga ngaih a ni a, chuvang chuan in leh lo, motor leh zin veivahna (travels) lamah sum i seng lo anga ngaih a ni.

  3. I retire hnu lamah, i hman ral hi kum tin 8% in sang chho zel ta sela, i sum lo khawl tawh ₹1.78 cr. chuan kum 8 vel chu a daih ang che. Kum 8 a ral hnuah chuan engnge i ei a, engnge i in tak ang tih kha zawhna lian tak a ni ta a ni.

I retire atanga kum 8 a ral leh chuan i sum lo khawl tawh chu i hmang zo der ang a, engtin nge i tih tak ang? I retire hunah hian ₹1.78 crore aia tam neih theih dan a awm em?

A chunga kan thil chhût dan khi a mâwlmang em em a, nunphung pangngaiah chuan khitiang khi a ni thei hauh lo thung. Ka rawn târ lan tum ber chu, investment (peipunna) ti miah lo ta la, pawisa i khawl zat tur leh i pawisa khawl chu a hranpaa a than lohzia târ lanna a ni.

I sum khawl ang ang te chu dah tawp lovin peipung zawk ta la, mâwlmang taka chhûtin i sum peipun chu kum tin 12% (p.a) in lo pung ta sela. A kum khatnaa ₹2,40,000 pawisa chuang bang i neih kha, kum 20 chhung (kum tin ni hnuhnung ber zelah) peipung ta la, kum 20 hnuah chuan ₹20,67,063 a lo ni tawh ang. A chhut dan i hriat duh chuan -

= 2,40,000 * (1+12%)19

= 20,67,063


A chhiarkawp lamah kha chuan lo buai rih lo ta ila, i sum khawl/chuang bang kha lo peipung zawk ta la, hei hi a awm dan tur chu a ni.

Kum

Lak luh zat

(₹)

Hman chhuah zat

(₹)

Sum chuang/Khawl zat

(₹)

Sum khawl invest la @12% p.a

(₹)

1

6,00,000

3,60,000

2,40,000

20,67,063

2

6,60,000

3,88,800

2,71,200

20,85,519

3

7,26,000

4,19,904

3,06,096

21,01,668

4

7,98,600

4,53,496

3,45,104

21,15,621

5

8,78,460

4,89,776

3,88,684

21,27,487

6

9,66,306

5,28,958

4,37,348

21,37,368

7

10,62,937

5,71,275

4,91,662

21,45,363

8

11,69,230

6,16,977

5,52,254

21,51,566

9

12,86,153

6,66,335

6,19,818

21,56,069

10

14,14,769

7,19,642

6,95,127

21,58,959

11

15,56,245

7,77,213

7,79,032

21,60,318

12

17,11,870

8,39,390

8,72,480

21,60,228

13

18,83,057

9,06,541

9,76,516

21,58,765

14

20,71,363

9,79,065

10,92,298

21,56,003

15

22,78,499

10,57,390

12,21,109

21,52,012

16

25,06,349

11,41,981

13,64,368

21,46,859

17

27,56,984

12,33,339

15,23,644

21,40,611

18

30,32,682

13,32,006

17,00,676

21,33,328

19

33,35,950

14,38,567

18,97,383

21,25,069

20

36,69,545

15,53,652

21,15,893

21,15,893

Total (Kum 20 hnua i sum khawl peipun)

₹4,26,95,771

Kum 20 hnua hman tur i neih kha nasa takin a pung tih i hmu thei awm e. Peipung miah lova pawisa i dah tawp khan ₹1.78 crore a ni a, i peipun chuan ₹4.26 crore a lo ni tawh ang, a let 2.4x velin a pung tihna a ni. Thil chiang ta uar chu, i sum chuang bang khawl satliah lova i peipun hian, kum 20 hnuah dinhmun tha zawkah i indah a, i pension/retire hnuah kum tam tak i mamawh a phuhruksak thei dawn che a ni.


A tira kan zawhnaah khan han let leh ta ila - ‘Engatinge sum ka peipun ang?’ tihah khan. A chhan lian berte chu hengte hi an ni awm e:

  1. Thil man to zel laka invenna: I sum chuang bang i peipun hian, thil man to emaw pawisa hlutna tlahniam kan tih - inflation lakah i inveng a ni.

  2. Ro i khawl khawm ang: I sum i peipun hian, hun lo la awm tura i hman tur i lo hmakhua lawk thin. Entirnan, a chunga kan chhût chhuah khi retirement/pension hun atana chhût a ni a; mahse fate zirna, inneihna, in leh lo leina, zin veivahna leh thil dangte atan pawh a peipun theih a ni.

  3. Nun hlimawm i nei ang: Sum leh pai vanga harsatna thleng thin tam zawk lakah i him ang.



Comments


bottom of page